Cellulit – rodzaje i przyczyny występowania

Słowo cellulite pochodzi z języka francuskiego i oznacza liposklerozę, czyli chorobę tkanki podskórnej nazywaną również „skórką pomarańczową”. Po raz pierwszy został opisany w 1920 roku przez Alqiera i Paviota jako zniekształcenie dotyczące powierzchni skóry.

Utrwalone potocznie określenie cellulitis jest z medycznego punktu widzenia błędne. Sama końcówka –itis po łacinie oznacza chorobę. Dermatolodzy mianem cellulitis określają rzadko występujące zapalenie tkanki podskórnej, w którym stan zapalny jest mniej nasilony, ale bardziej rozległy i głębszy niż w róży.
Cellulit to dolegliwość cywilizacyjna dotycząca zdecydowanej większości współczesnych kobiet (ok. 90%) i polega na nieprawidłowym odkładaniu tkanki tłuszczowej i specyficznym pofałdowaniu skóry oraz pojawieniu się bolesnych, nieregularnych guzków.

Powstawanie zmian

1. Hormony.

Cellulit najczęściej atakuje kobiety w czasie dojrzewania, w ciąży i przed menopauzą. A to dlatego, że do powstawania GLD najbardziej przyczyniają się żeńskie hormony – estrogeny, a ściśle mówiąc ich zbyt wysoki poziom w stosunku do progesteronu (innego hormonu żeńskiego wydzielanego przez jajniki). Od tej dysproporcji zaczyna się łańcuch reakcji, którego efektem są grudki i nierówności na udach, pośladkach, brzuchu, a czasem nawet na piersiach i wewnętrznej stronie ramion. W okresie dojrzewania u kobiet zwiększa się ilość komórek tłuszczowych. Jest to zjawisko normalne, gdyż organizm dojrzewającej kobiety musi zgromadzić pewną ilość tłuszczu, by rozpocząć regularne cykle menstruacyjne. Wystarczy, by waga kobiety spadła o 10-15% poniżej normy, a już pojawiają się zaburzenia cyklu.

W okresie ciąży organizm zbiera zapasy energii w postaci tłuszczu, aby przygotować się do długich 9 miesięcy ciąży oraz późniejszej produkcji pokarmu. Natomiast po menopauzie jajniki przestają wytwarzać hormony, a ich niedobór przynajmniej częściowo wyrównuje tkanka tłuszczowa.

Jak powszechnie wiadomo, cellulit dotyczy głównie kobiet, u mężczyzn zdarza się sporadycznie. Sprzyjają mu bowiem jak już wiemy, żeńskie hormony – estrogeny, które mają też wpływ na elastyczność i charakterystyczną dla kobiet strukturę tkanki łącznej. U mężczyzn włókna kolagenu i elastyny układają się prostopadle do siebie i mocno podtrzymują komórki tłuszczowe oraz naczynia krwionośne. Natomiast u kobiet kolagen i elastyna układają się równolegle, dzięki temu tkanka łączna kobiet jest bardziej elastyczna i rozciągliwa.
Z jednej strony to wielka zaleta, ale z drugiej po przebytej ciąży może to przysporzyć problemów w postaci cellulitu. Pozbijane w twarde grudki komórki tłuszczowe mogą łatwo przesuwać się między włóknami kolagenu i elastyny, deformując tkankę łączną, która stopniowo twardnieje i traci elastyczność. Stwardnienia te mogą uciskać na zakończenia nerwowe w skórze, dlatego cellulit w zaawansowanym stopniu może powodować ból.

2. Mikrokrążenie

Estrogeny wpływają również na zwiększenie przepuszczalności naczyń krwionośnych. Płyn fizjologiczny przenika z krwi do tkanek i gromadzi się w przestrzeniach międzykomórkowych, powodując obrzęki, tak częste podczas menstruacji. Obrzęknięte tkanki uciskają na naczynia krwionośne, powodując zaburzenie mikrokrążenia w skórze i tkance podskórnej, a to z kolei powoduje niedokrwienie komórek tłuszczowych. Z braku tlenu i składników odżywczych wytwarzają one i gromadzą w swym wnętrzu substancje toksyczne.
Tak więc adipocyty mogą zwiększać swe rozmiary nie tylko gromadząc tłuszcz, ale również toksyczne odpady metaboliczne. Dlatego właśnie początki GLD mogą pojawiać się już u młodych, szczupłych kobiet. Pojedyncze komórki tłuszczowe mogą z czasem powiększać swe rozmiary aż 10-krotnie co jest widoczne w postaci charakterystycznych grudek na skórze.

3. Układ limfatyczny

Krążąca po organizmie limfa zbiera substancje toksyczne i odprowadza je do węzłów chłonnych, skąd są transportowane do nerek i usuwane z organizmu. To czy układ limfatyczny dobrze funkcjonuje, zależy w dużej mierze od sprawności i elastyczności tkanki łącznej. Jeśli jest zbyt miękka i przepuszczalna, toksyny, zamiast wędrować do węzłów chłonnych, wnikają w inne tkanki np. gromadzą się w komórkach tłuszczowych. Tak więc sprawny układ limfatyczny pomaga w usuwaniu toksyn z komórek tłuszczowych, a więc pośrednio zapobiega powiększaniu się cellulitu.

Cellulit – rodzaje

Rodzaj zależy od podłoża, na którym się formuje.

Cellulit twardy – wodny
Czasem trudno jest odróżnić postać twardego cellulitu wodnego od mocno rozbudowanej tkanki mięśniowej, ponieważ tkanka jest zbita i ściśle przylega do mięśni, nie zmienia się wraz ze zmianą pozycji ciała. Palpacyjnie wyraźnie można odczuć, że warstwy powierzchniowe mocno przylegają do głębszych. Ten typ spotyka się u kobiet, które nie miały wahań w wadze i tkanki nie straciły swej elastyczności. Skóra w miejscach zajętych cellulitem jest sucha, czasem szorstka z powodu złego jej odżywienia. Mogą również wystąpić rozstępy. Przypadki tego cellulitu często spotyka się u tancerek, sportsmenek lub u nastolatek.

Cellulit miękki – tłuszczowy
Jest wyraźnie luźny, w odróżnieniu od wodnego nie przylega ściśle do mięśni, może zajmować duże powierzchnie i sprawia wrażenie jakby tkanka ta znajdowała się pomiędzy skórą i mięśniami. Jest on wyraźnie widoczny, ma fałdy i obrzmienia przypominające pikowaną kołdrę. Może pojawić się u kobiet uprzednio aktywnych fizycznie, ale najczęściej występuje u tych mało aktywnych, gdyż wiąże się ze słabym napięciem i wiotkością mięśni. Może pojawić się także u kobiet, które szybko i dużo straciły na wadze. Dotyczy też osób z genetycznie uwarunkowaną wiotką skórą i słabymi mięśniami. Na wystąpienie tego typu cellulitu mają także wpływ leki odwadniające. W odróżnieniu od postaci twardej, zmiany ukształtowania powierzchni skóry zmieniają się wraz ze zmianą pozycji ciała. W postaci tej często występują zmiany w mikrokrążeniu.

Cellulit obrzękowy
Który jest najcięższą postacią GLD, ale na szczęście występującą najrzadziej. Polega on na tym, że istotnie wzrasta objętość tkanek kończyn dolnych oraz dodatnim testem Godeta – w miejscu gdzie skóra została naciśnięta palcem pozostaje przez chwilę ślad w postaci wgłębienia. Skóra u pacjentek dotkniętych tą postacią jest cienka i blada, a one same skarżą się często na ból i uczucie ciężkości w nogach.

Cellulit mieszany
Który łączy w sobie postać twardą i miękką. Występuje on najczęściej głównie ze względu na „przechodzenie” cellulitu wodnego w tłuszczowy lub możliwe jest jednoczesne występowanie u jednej pacjentki w różnych obszarach ciała różnych postaci GLD.

Cellulit rzekomy
Często mylony z cellulitem prawdziwym. Postać ta polega na opadaniu skóry i tkanki podskórnej, głównie w obrębie pośladków, ud i ramion. Zjawisko to spotykamy głównie u osób, które na skutek ciągłego odchudzania cierpią na niedobory tkanki tłuszczowej i masy mięśniowej przy jednoczesnym nadmiarze skóry. W takim przypadku jedyną metodą zwalczania zaistniałych zmian jest zwiększenie ilości tkanki tłuszczowej i wzmocnienie mięśni.

Stopnie zaawansowania zmian

Stopień 0– pojawienie się nieznacznych pobruzdowań po ujęciu w fałd skóry. Stan skóry nienaciśniętej wygląda całkowicie normalnie.
Stopień 1– pojawienie się zagłębień po ujęciu w fałd tkanki podskórnej, odpowiadających dodatniemu objawowi „skórki pomarańczowej”. W przestrzeniach międzykomórkowych zbierają się płyny, skóra jest obrzęknięta mocniej niż w stadium „0”, jest jak niektórzy określają – ciastowata. Początek zaburzeń w tkance tłuszczowej – gromadzenie się komórek tłuszczowych i wzrost włókien kolagenowych.
Stopień 2 – zaburzenia w tkance tłuszczowej pod postacią grudek i drobnych guzków ok. 1 mm (patologiczne skupiska adipocytów, które są otoczone włóknami kolagenowymi, skutecznie izolującymi je od otaczającej tkanki oraz utrudniającymi ukrwienie), w obrębie objętej cellulitem tkanki tłuszczowej zagłębienia występują podczas napinania mięśni np. w pozycji stojącej, co określamy spontanicznym objawem GLD.
Stopień 3 – zraziki tkanki tłuszczowej tworzą guzki i grudki większych rozmiarów 2- 20 mm, poprzedzielane tkanką włóknistą są widoczne także w spoczynku, podczas nacisku zaawansowany cellulit może boleć.

Umiejscowienie u kobiet:

  • biodra, brzuch, pośladki
  • górne, boczne części ud
  • plecy w okolicach łopatek, bliżej dołów pachowych
  • część przyśrodkowa kolan
  • okolica stawów skokowych
  • na ramionach (po stronach tricepsów)

Umiejscowienie u mężczyzn:

  • na brzuchu
  • na karku

 

Predyspozycje

  • płeć (GLD w postaci klasyczne prawie wyłącznie występuje u kobiet)
  • rasa (GLD częściej występuje u kobiet rasy białej niż żółtej czy czarnej)
  • typ biologiczny (u kobiet latynoamerykańskich zmiany lokalizują się głównie na biodrach, a u kobiet o typie nordyckim czy anglosaskim na brzuchu)
  • rozkład tkanki tłuszczowej
  • liczba, stan gotowości, czułość receptorów hormonalnych na afektywnych komórkach
  • predyspozycje do rozwoju angiopatii obwodowej (lub skłonność do występowania niewydolności krążenia)
borowina-spa-08
Pomocna w walce z cellulitem może być borowina SPA do kąpieli

Inne przyczyny
Niezbilansowana dieta z nadmiernym spożyciem tłuszczów i węglowodanów wywołuje hyperinsulinemię i nasilenie lipogenezy. Nadmierna podaż soli prowadzi do zatrzymania płynów w ustroju. Skutkiem diety ubogoresztkowej mogą być zaparcia oraz zwiększona oporność naczyń żylnych w kończynach dolnych, która powoduje zastój krwi i wzrost przepuszczalności naczyń włosowatych.

Siedzący tryb życia wpływa na nasilenie GLD z powodu zmniejszenia masy mięśniowej, po którym następuje przyrost masy tłuszczu; zwiotczenia ścięgien i mięśni; zmniejszenia wydolności pompy mięśniowej w kończynach dolnych, co utrudnia odpływ żylny i zwiększa zastój płynów.
Noszenie obcisłych ubrań także może powodować trudności w odpływie żylnym. Podobnie chodzenie w butach na wysokim obcasie może prowadzić do dysfunkcji mięśni łydki i spadku wydolności pompy mięśniowej. Zastój wywołuje również przebywanie w jednej pozycji przez długi czas.
Skutkiem palenia tytoniu są zmiany w mikrokrążeniu i mniejsze dotlenienie tkanek oraz wzrost ilości wolnych rodników. Alkohol pobudza lipogenezę. Zaburzenia emocjonalne prowadzą do wzrostu katecholamin, które w wysokich stężeniach nasilają lipogenezę.

Problemy skórne po 30

Problemy skórne kojarzą się najczęściej z przypadłością, która dotyka nastolatków i osoby w wieku dojrzewania. Jednak coraz częściej problemy skórne pojawiają się także u osób po 30 roku życia. Im później pojawia się atopowe zapalenie…

Ale siara! Sprawdź czym oczyścić skórę trądzikową

Trądzik kojarzony jest głównie z okresem dojrzewania, kiedy to niedoskonałości skóry pojawiają się w wyniku burzy hormonalnej. Jednak prawda wygląda nieco inaczej – problemy skórne mogą pojawić się w każdym wieku, a ich przyczyn może…

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *